تفاوت مقاومت سری و موازی

مقدمه
مقاومت ها در مدار های الکتریکی به دو صورت سری یا موازی به هم متصل می شوند. هر یک از این دو مدار سری و موازی، تأثیرات متفاوتی را بر مقاومت کل مدار، همچنین جریان و ولتاژ اعمال شده در آن، بر جای می گذارند. برای آشنایی بهتر با انواع مقاومت ها و کاربرد های آن، پیشنهاد می کنیم که حتما مقاله ” مقاومت یا رزیستور چیست؟” را مطالعه بفرمایید. از بارزترین تفاوت مقاومت سری و موازی به این صورت است که در اتصال سری (متوالی)، مقاومت ها به صورت پشت سر هم در یک مسیر قرار گرفته اند و عبور جریان الکتریکی تنها از یک مسیر امکان پذیر خواهد بود. نحوه قرارگیری این نوع مقاومت ها در اتصال سری مشابه دانه های تسبیح است که به دنبال هم و در یک رشته قرار دارند. در حالی که، در اتصال موازی مقاومت ها به صورت شاخه به شاخه به منبع ولتاژ وصل می گردند که عبور جریان الکتریکی دارای چندین مسیر مجزا می باشد. مانند چند لوله که از یک منبع آب منشعب شده اند و جریان آب را بین خود تقسیم می کنند. درک تفاوت مقاومت متوالی و موازی برای تحلیل و طراحی مدارهای الکتریکی بسیار حائز اهمیت است. هنگام انتخاب و خرید انواع مقاومت ها برای یک کاربرد خاص، توجه به توان نامی مقاومت و محاسبه توان مصرفی آن بسیار مهم است. توان نامی یا توان اسمی مقاومت، حداکثر توانی است که یک مقاومت می تواند بدون آسیب دیدن تحمل کند که این مقدار با واحد وات (W) بیان می شود. توان الکتریکی مصرفی مقاومت، نشان دهنده آن است که چقدر انرژی الکتریکی توسط مقاومت به گرما تبدیل می شود.
مقاومت های موجود در بازار دارای انواع مختلفی هستند که انتخاب مناسب هر کدام، می تواند تأثیر بسزایی در عملکرد مدارهای الکتریکی و کاربردهای خاص داشته باشد. برای خرید مقاومت الکتریکی، می توانید به فروشگاه اینترنتی راد الکتریک که عرضه کننده انواع مقاوت های صنعتی با برندهای معتبر اعم از مقاومت ترمز آسانسور گلداستار GOLDSTAR کره، مقاومت هیت سینک دار آرکول ARCOL انگلیس، مقاومت سیمی اهمیت OHMITE آمریکا، مقاومت فلزی تسلا TESLA آلمان، مقاومت شنت او تی کا CCCP OTK روسیه، مقاومت وات بالا OHMITE اهمیت آمریکا، جعبه سلف، جعبه خازن، جعبه مقاومت گلداستار کره و … می باشد، مراجعه کرده و بهترین مقاومت خود را با تضمین کالا و قیمت مناسب از این فروشگاه تهیه و خریداری نمایید. به منظور دریافت مشاوره و آگاهی از قیمت مقاومت سرامیکی دریافت راهنمایی در انتخاب و خرید بهترین انواع مقاومت برای کاربرد های صنعتی خود، می توانید با متخصصین فروش مقاومت در این مجموعه تماس حاصل فرمایید.
تفاوت مقاومت متوالی و موازی
برای درک دقیق تر، تفاوت مقاومت سری و موازی در مدار، بهتر است بگوییم که مقاومت های سری (متوالی) و مقاومت های موازی دو روش اتصال مقاومت ها در مدارهای الکتریکی هستند که هر کدام ، ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند. تفاوت مقاومت موازی و سری به این گونه است که در اتصال موازی، مقاومت ها به صورت شاخه به شاخه به منبع ولتاژ متصل می شوند، در حالی که در اتصال سری، مقاومت ها به صورت پشت سرهم در یک مسیر قرار می گیرند. از دیگر تفاوت این دو روش اتصال مقاومت ها را می توان به ولتاژ و جریان در مدار متوالی و موازی اشاره نمود. در مدار های متوالی (سری)، شدت جریان الکتریکی در تمام مقاومت ها یکسان است و ولتاژ منبع بین مقاومت ها تقسیم می گردد. در حالی که در مدار های موازی، ولتاژ اعمال شده در تمامی مقاومت ها، مقداری یکسان بوده و برابر با ولتاژ منبع تغذیه است و از سوی دیگر، جریان منبع بین شاخه های مختلف مدار توزیع می گردد. در ادامه عکس مدار موازی و متوالی ارائه شده است تا تفاوت عملکرد این دو نوع اتصال بهتر دیده شود.
انواع مقاومت های الکتریکی را می توان به دو صورت مقاومت الکتریکی ثابت و مقاومت الکتریکی متغیر تقسیم کرد. پتانسیومتر ها و رئوستا دو نوع مقاومت متغیر هستند که در تنظیم و کنترل جریان در مدار بسیار پرکاربرد می باشد. برای اطلاع از بروز ترین قیمت مقاومت های آزمایشگاهی، تنها کافی است که به فروشگاه آنلاین راد الکتریک مراجعه کرده و یا با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش مقاومت ها تماس حاصل فرمایید تا از جدید ترین قیمت مقاومت رئوستا باخبر شوید. بستن مدار موازی و متوالی طبق تصور زیر می باشد.

تفاوت مقاومت متوالی و موازی
خواهشمند است برای خرید انواع مقاومت الکتریکی با بهترین کیفیت و قیمت ارزان تنها کافی است که با شماره تلفن درج شده در قسمت زیر با کارشناسان مجرب ما جهت دریافت مشاوره رایگان تماس حاصل فرمایید.
مدار موازی چیست و چگونه کار می کند؟
همانطور که اشاره شد، مدار موازی نوعی از اتصال قطعات الکتریکی (مانند مقاومت ها، لامپ ها، خازن ها و غیره) در یک مدار است که به صورت شاخه به شاخه به منبع ولتاژ وصل می گردد. به بیان ساده تر، در این نوع اتصال، چندین مسیر مختلف برای عبور جریان وجود دارد. برای درک بهتر جریان در مدار موازی، می توان آن را به سیستم لوله کشی آب، تشبیه نمود که در آن چند لوله از یک منبع اصلی آب انشعاب گرفته اند. در مدار موازی، در صورت بروز مشکل یا خرابی در یکی از قسمت های مدار، کارکرد کلی مدار دچار اختلال نخواهد شد و سایر اجزای مدار به عملکرد خود ادامه خواهند داد. از ویژگی های کلیدی مدار موازی را می توان به ولتاژ یکسان، تقسیم جریان، کاهش مقاومت کل و عملکرد مستقل شاخه ها اشاره نمود. مدارهای موازی، اغلب در سیم کشی های خانگی مورد استفاده واقع می شوند، زیرا این ساختار اجازه خواهد داد که دستگاه های گوناگون بتوانند به صورت کاملا مستقل به کارکرد خود ادامه دهند. شکل مدار موازی به صورت زیر می باشد.

ویژگی های کلیدی مدار موازی
- ولتاژ یکسان: یکسان بودن ولتاژ در دو سر تمامی قطعات و برابر بودن آن با ولتاژ منبع تغذیه است.
- تقسیم جریان: جریان الکتریکی کل مدار، بین شاخه های موازی تقسیم می شود. عبور جریان از هر شاخه به مقدار مقاومت آن شاخه بستگی دارد.
- کاهش مقاومت کل: با افزایش تعداد قطعات متصل به صورت موازی در یک مدار، منجر به افت مقاومت کل مدار می شود.
- عملکرد مستقل شاخه ها: در مدار موازی، چنانچه یکی از مسیرهای جریان (به عنوان مثال، در اثر سوختن یک لامپ) مختل شود، سایر مسیرها بدون تغییر به کار خود ادامه می دهند و جریان الکتریکی در آن ها برقرار خواهد شد.
کاربرد مدار موازی
مدار موازی وقتی کاربرد دارد که بخواهیم هر وسیله یا بخش از مدار به طور مستقل کار کند. مهم ترین کاربرد مدار موازی عبارت اند از:
- سیم کشی خانگی و روشنایی: هر لامپ یا پریز مسیر جریان جداگانه دارد و روشن یا خاموش شدن یک وسیله روی بقیه تأثیر نمی گذارد.
- افزایش پایداری: اگر یک شاخه خراب شود، سایر شاخه ها همچنان فعال می مانند.
- تقسیم بار: هر شاخه جریان مستقل دارد و فشار بیش ازحد روی یک مسیر ایجاد نمی شود.
- قابلیت گسترش: میتوان وسایل جدید را بدون مشکل برای دیگر تجهیزات اضافه کرد.
به زبان ساده، مدار موازی برای مواقعی مناسب است که بخواهیم تجهیزات به طور ایمن و مستقل کار کنند و خرابی یک شاخه باعث توقف کل سیستم نشود.
مدار متوالی چیست؟
مدار متوالی یا مدار سری نوعی دیگر از اتصال قطعات الکتریکی (مانند مقاومت ها، لامپ ها، خازن ها و … ) در یک مدار است که به صورت پشت سرهم و در امتداد یکدیگر قرار گرفته اند، به طوری که عبور جریان الکتریکی تنها از یک مسیر ممکن خواهد بود. برای درک بهتر اینکه اصلا مدار سری چیست؟، مهره های تسبیح را مثال میزنیم که مشابه قطعات در مدار سری هستند و نخ تسبیح نیز مانند مسیر جریان الکتریکی عمل می کند. از ویژگی های کلیدی مدارهای سری شامل جریان یکسان، تقسیم ولتاژ، افزایش مقاومت کل و قطع مدار با خرابی یک قطعه می باشد. شکل مدار متوالی (سری) به صورت زیر می باشد.

برای تشخیص مدار موازی و متوالی به روش ساده زیر دقت نمایید:
- در مدار متوالی (سری)، اجزا پشت سر هم وصل شده اند و جریان فقط از یک مسیر عبور می کند. اگر یکی از اجزا قطع شود، کل مدار از کار می افتد.
- در مدار موازی (Parallel)، اجزا هر کدام به صورت جداگانه به منبع برق متصل هستند. هر شاخه جریان مستقل دارد و قطع شدن یک شاخه روی بقیه تأثیر نمیگذارد.
با نگاه کردن به مسیر سیم ها و بررسی اینکه جریان از همه اجزا عبور میکند یا هر شاخه جداگانه است، میتوان به راحتی نوع مدار را تشخیص داد.
ویژگی های کلیدی مدار سری (متوالی)
- جریان یکسان: شدت جریان الکتریکی در تمام نقاط مدار سری، مقدار ثابتی دارد.
- تقسیم ولتاژ: ولتاژ منبع بین قطعات تقسیم میشود. مجموع ولتاژ های دو سر هر قطعه برابر با ولتاژ منبع است.
- افزایش مقاومت کل: مقدار مقاومت معادل در مدار سری، از مجموع مقاومت های دیگر مدار به دست می آید. از این رو، افزایش تعداد قطعات در این نوع مدارها، مقاومت کل مدار افزایش مییابد.
- قطع مدار با خرابی یک قطعه: اگر یکی از قطعات در مدار سری خراب شود (مثلاً یک لامپ بسوزد یا یک مقاومت قطع شود)، جریان در کل مدار قطع میشود و مدار از کار میافتد.
کاربرد مدار متوالی
کاربرد مدار متوالی (سری)، زمانی است که بخواهیم اجزا به ترتیب و مرحله ای کار کنند. از کاربرد های اصلی آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- حفاظت و هشدار: اگر یکی از اجزا خراب شود، کل مدار قطع میشود و از آسیب به سایر تجهیزات جلوگیری میکند.
- کنترل ترتیبی: برای روشن یا فعال شدن تجهیزات به ترتیب مشخص، مثل راهاندازی پلهای موتورها یا چراغهای هشدار.
- اندازه گیری جریان: در مدارهایی که جریان از یک مسیر عبور میکند، میتوان با یک آمپرمتر، جریان کل مدار را اندازهگیری کرد.
به زبان ساده، مدار الکتریکی متوالی برای مواقعی مناسب است که بخواهیم اجزا یا تجهیزات پشت سر هم و وابسته به یکدیگر عمل کنند. به کمک این توضیحات، به راحتی می توان فهمید که مدار متوالی و موازی چیست و چه کاربرد هایی در مدارهای الکتریکی دارند.
تفاوت مدار موازی و مدار متوالی چیست؟
در این بخش می خواهیم به بررسی چند مورد از اصلی ترین فرق مدار موازی و متوالی (سری) بپردازیم. در مدارهای موازی، میزان جریان بین تمامی اجزاء تشکیل دهنده مدار به طور یکسان تقسیم می شود، اما در مدار سری ( متوالی )، جریان در تمام بخش ها یکسان است. در مدارهای موازی، ولتاژ در تمام اجزاء یکسان است. در حالی که، ولتاژ در مدارهای متوالی بین تمامی اجزاء تقسیم خواهد شد. مدار های طراحی شده به صورت موازی در هنگام عملکرد، دارای مقاومت کل کمتری خواهند بود، اما مدارهایی که به شکل متوالی ساخته می شوند، مقاومت در کل افزایش پیدا می کند.
از دیگر تفاوت مدار متوالی و موازی، قطع یکی از قطعات در مدار است، اگر یکی از قطعات در مدار موازی قطع شود، سایر قطعات همچنان به کار خود ادامه می دهند و جریان در آن ها برقرار خواهد بود. اما اگر یکی از قطعات در مدار سری (متوالی ) خراب شود و یا از کار بیفتد، عبور جریان در کل مدار مختل شده و قطع می گردد. این امر ناشی از وجود تنها یک مسیر برای هدایت جریان الکتریکی در این نوع مدارها است.

تفاوت مدار موازی و متوالی
سیم کشی برق خانه ها به صورت موازی است یا متوالی؟
در خانه ها سیمکشی برق به صورت موازی انجام می شود تا هر وسیله برقی مسیر جریان مستقل خود را داشته باشد. این یعنی روشن یا خاموش شدن یک وسیله روی دیگر وسایل تأثیری ندارد و همه دستگاه ها ولتاژ ثابتی دریافت میکنند.
اگر سیمکشی به صورت متوالی بود، جریان باید از یک مسیر عبور می کرد و قطع شدن یا خراب شدن یک وسیله باعث می شد تمام وسایل دیگر هم برق نداشته باشند. همچنین ولتاژ بین وسایل تقسیم میشد و بسیاری از تجهیزات به درستی کار نمی کردند. به همین دلیل، مدار های موازی برای خانه ها برای ایمن، برق پایدار و قابل انعطاف برای اضافه یا حذف وسایل برقی بدون ایجاد مشکل در دیگر تجهیزات مناسب هستند.
فرمول محاسبه مقاومت معادل موازی و سری
فرمول مقاومت معادل مدار سری
در اتصال سری مقاومت ها، مقدار مقاومت کل مدار برابر با مجموع مقادیر تک تک مقاومت ها به دست می آید.

فرمول مقاومت معادل موازی
در محاسبه مقاومت معادل در مدارهای موازی، مقاومت معادل مدار، به روشی متفاوت محاسبه می شود. بدین ترتیب که معکوس مقادیر تک تک مقاومت الکتریکی موازی ( یعنی حاصل تقسیم عدد 1 بر مقدار هر مقاومت که با R نمایش داده میشود) با هم جمع شده و نتیجه ی این جمع، برابر با معکوس مقدار مقاومت معادل مدار خواهد بود.

مقاومت سری و موازی چیست؟
مقاومت سری و موازی، روشی از اتصال مقاومت ها در مدارهای الکتریکی است که نقش بسیار مهمی را ایفا می کنند. در مدار سری، مقاومت ها به صورت متوالی و در یک راستا پشت سرهم قرار می گیرند و عبور جریان الکتریکی تنها از یک مسیر امکان پذیر می باشد. در اتصال سری، جریان عبوری از تمام مقاومت ها یکسان بوده و ولتاژ منبع بین مقاومت ها تقسیم می شود. تقسیم ولتاژ، محدود کردن جریان، اندازه گیری مقاومت، استفاده در مدار های سنسوری و تطبیق امپدانس از کاربرد های این مقاومت سری به شمار می رود.
در مدار موازی، مقاومت ها به صورت شاخه به شاخه به منبع ولتاژ متصل می شوند، به طوری که جریان الکتریکی از چند مسیر عبور می کند. ولتاژ دو سر تمام مقاومت ها در اتصال موازی یکسان بوده و جریان کل مدار بین شاخه ها تقسیم می شود. مهم ترین کاربرد مقاومت های موازی، کاهش مقاومت کل مدار است. وقتی چند مقاومت به صورت موازی متصل می شوند، مقاومت معادل مدار از کوچکترین مقاومت موجود در مدار نیز کمتر میشود. این ویژگی در مواردی که نیاز به عبور جریان بیشتر از یک بخش از مدار باشد، بسیار مفید است. از طریق فرمول مقاومت سری و موازی به سادگی می توان مقاومت کل مدار را محاسبه نمود.
چه زمانی می توانیم از مدار سری و موازی استفاده کنیم؟
انتخاب بین این دو نوع اتصال، تابعی از الزامات مدار و عملکرد مورد نظر بستگی دارد. مدارهای سری، در مواردی که هدف، تقسیم ولتاژ، تنظیم جریان یا افزایش مقاومت کلی مدار باشد، به کار گرفته می شود. در حالی که مدار های موازی، زمانی که به تقسیم جریان، افزایش توان جریان دهی یا ارتقای سطح اطمینان پذیری سیستم مد نظر باشد، مورد استفاده قرار می گیرد.

زمان استفاده مدار سری و موازی
خواهشمند است برای دریافت قیمت و خرید مقاومت الکتریکی با بهترین کیفیت، کافی است که با شماره تلفن درج شده در قسمت زیر با کارشناسان مجرب ما جهت دریافت مشاوره رایگان تماس حاصل فرمایید.
تفاوت سیم کشی سری و موازی
در سیم کشی سری و موازی، دو روش اصلی برای اتصال قطعات الکتریکی در یک مدار هستند. این دو روش سیم کشی موازی و متوالی، تفاوت های اساسی در نحوه عبور جریان، تقسیم ولتاژ و عملکرد کلی مدار دارند. درک تفاوت مدار سری و مدار موازی، نقش بسیار مهمی در طراحی، نصب و عیب یابی مدارهای الکتریکی دارد و باعث می شود عملکرد مدارها دقیق تر و ایمن تر بررسی و اجرا گردد.
1. سیم کشی مدار سری یا متوالی
در سیم کشی مدار سری، اتصال قطعات الکتریکی به صورت پشت سر هم و در یک مسیر واحد بوده و عبور جریان الکتریکی و تنها از یک مسیر امکان پذیر می باشد. در مدار سری، جریان الکتریکی در تمام نقاط مدار مقدار ثابتی دارد و ولتاژ منبع تغذیه بین قطعات تقسیم می شود. به این ترتیب که مجموع ولتاژهای دو سر هر قطعه برابر با ولتاژ منبع است. طبق فرمول زیر می توان گفت :
- فرمول جریان در سیم کشی مدارهای سری (متوالی)
در سیم کشی مدار متوالی (سری)، جریان کل مدار در تمام نقاط مدار سری، یکسان است.

- فرمول ولتاژ در سیم کشی مدارهای متوالی (سری)
مجموع ولتاژهای دو سر تمام قطعات در مدار سری، همیشه برابر با ولتاژ منبع است.

2. سیم کشی مدار موازی
در سیم کشی مدار موازی، اتصال قطعات الکتریکی به منبع ولتاژ به صورت شاخه به شاخه می باشد، به طوری که جریان الکتریکی در چند مسیر عبور خواهد کرد. در مدار موازی، ولتاژ دو سر تمام قطعات متصل به صورت موازی و یکسان بوده و جریان کل مدار بین شاخه ها تقسیم می شود.
- فرمول جریان در سیم کشی مدارهای موازی
در سیم کشی های موازی، جریان کل مدار برابر با مجموع جریان های هر یک از قطعات خواهد بود.

- فرمول ولتاژ در سیم کشی مدارهای موازی
در سیم کشی موازی برخلاف مدارهای متوالی (سری)، ولتاژ در تمام نقاط مدار یکسان است.

تأثیر مقاومت بر عملکرد مدارهای سری و موازی
نحوه تأثیر گذاری مقاومت بر کارکرد مدارهای موازی و متوالی (سری) کاملاً متفاوت است. در مدارهای سری، مقدار مقاومت مستقیماً بر شدت جریان و میزان ولتاژ تاثیر می گذارد، در حالی که در مدارهای موازی، تأثیر مقاومت عمدتاً بر تقسیم جریان بین شاخه ها و همچنین مقدار مقاومت کل مدار است و ولتاژ در تمام شاخه ها مقدار ثابتی دارد. در مدارهای متوالی (سری)، تأثیر مقاومت بر جریان و ولتاژ به این صورت است که با افزایش مقدار مقاومت در مدار، باعث کاهش جریان کل مدار می شود و این رابطه براساس قانون اهم (V = IR) استوار است، که اگر ولتاژ منبع ثابت باشد، افزایش مقاومت (R) به کاهش جریان (I) منجر می شود.
همچنین، در این نوع مدارها، ولتاژ منبع بین مقاومت ها تقسیم می شود. در مدارهای موازی، با تغییر مقاومت در هر شاخه، صرفا بر میزان جریان عبوری از همان شاخه تاثیر گذار است و تغییری در ولتاژ اعمال شده در مدار ایجاد نمی کند. ولتاژ دو سر تمام قطعات در مدار موازی یکسان است و بنابراین، تغییر مقدار مقاومت ها تأثیری بر ولتاژ آنها نخواهد داشت. برای درک بهتر فرق مدار متوالی و موازی برای طراحی و تحلیل مدارهای الکتریکی و انتخاب نوع مناسب اتصال برای کاربردهای مختلف بسیار حائز اهمیت است.

تأثیر مقاومت بر عملکرد مدارهای سری و موازی
کلام آخر
در این مقاله سعی کردیم به بررسی کامل مقاومت های موازی و سری همراه با کاربرد ها و تفاوت سری و موازی بودن آن ها در مدار بپردازیم. فرق مدار موازی و مدار متوالی علاوه بر ولتاژ، در مقدار جریانی است که از هرکدام از عناصر عبور می کند. انتخاب بین مدار سری و موازی بستگی به نیازهای خاص مدار دارد. اگر هدف تأمین ولتاژ یکسان برای چند قطعه، افزایش جریان دهی منبع و یا ارتقای سطح اطمینان پذیری سیستم مد نظر باشد، اتصال موازی گزینه بهتری محسوب می شود. اما اگرهدف تقسیم ولتاژ یا محدود کردن جریان باشد، اتصال سری مناسب تر خواهد بود. در بسیاری از مدارهای الکتریکی، ترکیبی از اتصالات سری و موازی به منظور بهبود عملکرد و افزایش بازدهی مورد استفاده قرار می گیرد.
