مقالات رله

مدار فرمان چپگرد راستگرد

5/5 - (2 امتیاز)

مقدمه

انواع مختلفی از رله الکترونیکی در بازار وجود دارد که از پرکاربرد ترین آنها رله چپ گرد و راست گرد است که از آن می توان در صنعت هواپیمایی و فضایی، تجهیزات خانگی و لوازم برقی، مخابرات و ارتباطات استفاده نمود. برای مثال جابه جایی یک آسانسور یا بالابر که وظیفه یک موتور الکتریکی است را در نظر بگیرید. اگر چرخش موتور در یک جهت باشد، بالابر یا آسانسور می ‌تواند فقط یک مسیر یک طرفه به سمت بالا یا پایین را طی کند، بنابراین برای حل این مشکل مداری به نام مدار فرمان چپ‌ گرد راست ‌گرد طراحی شده است.

آنچه در این بخش مطالعه خواهید نمود:

مدار چپ گرد و راست گرد، مداری که برای تغییر جهت چرخش الکتروموتور ها به کار می ‌رود. مدار چپ گرد راست گرد موتور این امکان را می دهد تا جهت گردش موتور از چپ به راست و یا برعکس تغییر کند. از مدار چپگرد راستگرد برای کاربری های همچون بالابر ها، آسانسور ها، جرثقیل‌ ها، دریل‌ های صنعتی، لیفتراک برقی، ریچتراک برقی، ماشین های بازی، دستگاه‌ های برش، میکسر ها و نوار نقاله‌ ها و … استفاده می شود. در این مقاله می خواهیم شما را با نکات طراحی مدار فرمان و قدرت چپ ‌گرد راست ‌گرد و شرط حفاظت کامل مدار آشنا کنیم. اگر می‌ خواهید با نحوه پیاده سازی مدار چپگرد و راستگرد در دستگاه های الکترونیکی آشنا شوید، تا پایان مقاله با ما همراه باشید.

شرکت راد الکتریک به عنوان تنها نماینده انحصاری برندهای اروپایی و آسیایی در ایران است که وظیفه توزیع و عرضه رله چپ گرد و راست سلدوک Celduc فرانسه و رله چپگرد و راستگرد گانتر Gunther آلمان در بازار را برعهده دارد. تمامی محصولات SSR Celduc یا رله حالت جامد که توسط فروشگاه راد الکتریک از طریق نمایندگی رله سلدوک لاله زار در تهران واقع شده، ارائه می گردد.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

مدار فرمان چپگرد راستگرد چیست ؟

یکی از پرکاربرد ترین مدارات در صنعت، مدار فرمان چپ گرد راست گرد موتور است که برای تغییر جهت چرخش الکتروموتور ها به آن نیاز خواهیم داشت. مدار چپگرد راستگرد موتور، در واقع مداری است که جهت چرخش الکتروموتور را به چپ یا راست تغییر وضعیت می دهد. از این مدار فرمان چپگرد راستگرد، برای مواردی که ایجاد حرکت در دو جهت لازم و ضروری است، به کار می رود. از لحاظ کاری می ‌توان مدار چپ گرد و راست گرد را به صورت لحظه‌ ای، دائم یا سریع طراحی نمود.

 

مدار فرمان چپ گرد راست گردريال مدار چپگرد راستگرد

 

مدار قدرت چپگرد راستگرد چیست ؟

مدار قدرت چپ گرد راست گرد، مداری است که با برق سه فاز کار می کند و جهت چرخش موتور الکتریکی از چپ به راست (ساعتگرد) یا راست به چپ (پادساعتگرد) تغییر وضعیت می دهد. تغییر جهت گردش موتور یا تغییر فازها در این مدار پس از فرمان دادن به هر کنتاکتور الکترو مغناطیسی به صورت دستی یا خودکار انجام می شود که جای دو فاز ورودی به موتور تعویض می ‌گردد. ولی در مدار قدرت SSR چپ گرد راست گرد، جهت چرخش موتور الکتریکی توسط المان های الکترونیکی که در رله چپگرد و راستگرد وجود دارد، انجام می شود.

نکته‌‌ مهمی که در مدار قدرت چپگرد راستگرد لازم است بدانید، جا به ‌جا شدن دو فاز توسط کنتاکتور ها می باشد. با وصل کنتاکتور راست گرد، هر 3 فاز به صورت مستقیم به موتور متصل می شوند. در طرف مقابل با وصل کنتاکتور چپ گرد، فاز وسط تغییری نکرده اما جای دو فاز کناری با هم عوض شده که این جابجایی فازها باعث تغییر جهت گردش موتور سه فاز می شود.

 

مدار قدرت چپ گرد راست گرد، چپگرد راستگرد

 

طراحی مدار چپگرد و راستگرد سه فاز

برای طراحی مدار چپگرد و راستگرد سه فاز، شما به چندین قطعه اصلی که شامل کنتاکتور ها، شستی‌ ها، تایمر، فیوز ها و محافظ‌ ها می‌ شود، نیاز دارید. این مدار به شما امکان تغییر جهت گردش موتور را می دهد و همچنین از روش ستاره مثلث، می توانید جهت کاهش جریان راه‌ اندازی و گشتاور موتور استفاده نمایید. عملکرد مدار چپ گرد و راست گرد سه فاز، براساس جا به جایی فازها صورت می گیرد که مدارها می توانند با استفاده از کلید زبانه ای، کنتاکتور و SSR طراحی شوند.

انواع مدار چپ گرد راست گرد

مدار فرمان چپگرد و راستگرد، در روش ها و حالت مختلفی بسته شده و مورد استفاده قرار می گیرد. در ادامه به انواع کاربردها و روش بستن مدار فرمان چپ گرد و راستگرد می پردازیم

1. مدار فرمان چپگرد راستگرد لحظه ای

این مدار ساده ترین نوع مدار چپگرد راستگرد است که از آن برای تغییر جهت چرخش الکتروموتور ها استفاده می شود. در چپگرد راستگرد لحظه ای، کارکرد موتور تا لحظه ای که دست بر روی شستی استارت راستگرد یا چپگرد باشد، موتور به صورت راستگرد یا چپگرد کار می کند و به محض اینکه دست را برداریم مدار قطع شده و موتور از کار می افتد. بدین ترتیب تا زمانی که فشار دست بر روی شستی مدار باشد، موتور در جهت تعریف شده کار می کند و به همین علت به آن مدار فرمان چپگرد راستگرد لحظه ای می گویند.

2. مدار فرمان چپگرد راستگرد با حفاظت کامل

مدار چپگرد راستگرد با حفاظت کامل، علاوه بر کنترل جهت حرکت موتور، سطوح بالایی از ایمنی و عملکرد را نیز به ارمغان می‌آورد. این مدار فرمان چپ گرد راست گرد، به دلیل حفاظت بالایی که دارد، در صنعت بسیار پر کاربرد می باشد و استفاده از آن به منظور تغییر جهت گردش موتورهای الکتریکی به کار می رود. مدار فرمان چپگرد راستگرد با حفاظت کامل، با استفاده از اجزا حفاظتی مختلف مانند کنتاکتور ها، رله ها، تایمرها و کلیدهای گردان می تواند از موتور و مدار الکتریکی در برابر شرایط خطرناک محافظت نماید و میزان طول عمر مفید آنها را افزایش دهد.

3. مدار فرمان چپگرد راستگرد با میکروسوئیچ

مدار چپگرد راستگرد با میکرو سوئیچ، یک نوع مدار کنترلی پیشرفته برای موتورهای الکتریکی است که برای تغییر جهت چرخش موتور از میکروسوئیچ ها استفاده می کند. طراحی این مدار فرمان به گونه ای است که می تواند به صورت اتوماتیک و بدون دخالت دست، جهت چرخش موتور را تغییر دهد. استفاده از این مدار در دستگاه های مختلف صنعتی مانند دستگاه های قالیشویی بسیار مفید است.

4. مدار فرمان چپگرد راستگرد دائم

مدار فرمان چپگرد راستگرد دائم، یک مدار کنترلی است که برای تغییر جهت گردش موتورهای الکتریکی به صورت دائم و بدون دخالت انسان طراحی شده است. ممکن است که یک موتور الکتریکی در صنعت به صورت دائم و در مدت زمان طولانی در حال کار کردن باشد، کارکرد دائم این موتورها ممکن است ساعت ها، روزها و شاید ماه ها متغییر باشد، در نتیجه بایستی از مدار فرمانی استفاده شود تا بتواند چنین کارکردی را به صورت منظم پوشش دهد، بنابراین در این حالت از مدار فرمان چپ گرد راست گرد دائم استفاده می شود. این مدار چپگرد راستگرد برای کاربرد هایی که به تغییر جهت چرخش موتور به صورت مکرر و دائم نیازدارند، مانند بالابرها، جرثقیل‌ها، دستگاه‌های برش و میکسرها، بسیار مناسب است.

5. مدار فرمان چپگرد راستگرد سریع

مدار چپ گرد راست گرد سریع، یک مدار کنترلی است که برای تغییر جهت چرخش سریع و دقیق موتور های الکتریکی به کار می رود. این مدار فرمان برای کاربرد هایی که به تغییر جهت گردش موتور به صورت مکرر و سریع نیاز دارند مانند رباتیک، جرثقیل‌ ها، نوار نقاله‌ ها، ماشین ‌های ابزار، آسانسورها، و دستگاه‌ های برش و … مناسب است.

6. مدار چپ گرد راست گرد با دو کنتاکتور

مدار چپ گرد راست گرد با دو کنتاکتور، یکی از پرکاربرد ترین مدارات کنترلی است که از دو کنتاکتور استفاده می کند که یکی از کنتاکتورها برای تغییر جهت چرخش موتورهای الکتریکی به سمت راست گرد و دیگری برای حرکت چپ گرد موتور می باشد. برای جلوگیری از اتصال همزمان دو کنتاکتور و بروز خطای اتصال کوتاه، از شستی‌ های دوبل S2 / S3 و کنتاکتورهای دارای Lach یا چفت مکانیکی استفاده می شود، به گونه ای که اگر هر کنتاکتور در مدار قرار گیرد، کنتاکتور بعدی نمی تواند در مدار قرار گیرد. 

7. مدار فرمان چپگرد راستگرد اتوماتیک

مدار چپگرد راستگرد اتوماتیک، یکی از پرکاربرد ترین مدارات در صنعت است که برای تغییر جهت گردش موتورهای سه فاز به کار می‌ رود. این مدار فرمان چپگرد راستگرد، تغییر جهت چرخش موتور از چپ به راست یا بالعکس را به صورت خودکار انجام می دهد و در دستگاه هایی مانند بالابرها، جرثقیل‌ ها، دریل‌ های صنعتی، دستگاه ‌های برش، میکسرها، برخی از نوار نقاله‌ ها و آسانسورها و … کاربرد دارد.

حتما بخوانید:  رله SSR چیست؟

8. مدار فرمان چپ گرد راست گرد با تایمر

از پرکاربرد ترین مدارات در برق صنعتی، مدار فرمان چپ گرد راست گرد با تایمر است که می تواند تغییر جهت چرخش موتور از حالت چپگرد راستگرد را در یک زمان مشخص انجام دهد. در مدار فرمان و قدرت، تایمر یک وسیله فرمان دهنده است که وظیفه اش کنترل مدار در یک مدت زمان معین می باشد. در مدار چپ گرد راست گرد با تایمر، موتورهای الکتریکی پس از دریافت فرمان و براساس مدت زمان تعیین شده، روشن و خاموش می گردد. کنترل دقیق زمان، افزایش ایمنی، کاهش استهلاک و … از مزایای این مدار چپ گرد راست گرد می باشد.

9. مدار چپگرد راستگرد دستی

مدار فرمان چپگرد راستگرد دستی یک مدار کنترلی است که برای تغییر چرخش موتورهای الکتریکی سه فار به کار می رود. مدار چپگرد راستگرد دستی، این امکان را می دهد تا با استفاده از کلیدهای دستی، جهت چرخش موتور از چپ به راست یا بالعکس تغییر کند. در این مدار، معمولا از دو کنتاکتور که یکی برای چرخش راست گرد و دیگری برای چرخش چپ گرد موتور استفاده می شود.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

تغییر جهت گردش الکتروموتور تک فاز

الکترو موتور تکفاز دارای دو سیم پیچ اصلی با نام های U1 و U2 و سیم پیچ کمکی با نام های Z1 و Z2 است که نمایش داده می شود. سیم پیچ اصلی که باعث به حرکت در آمدن موتور تک فاز شده و به صورت دائم کار خواهد کرد و سیم پیچ کمکی که هنگام راه اندازی الکترو موتور تک فاز مورد نیاز قرار خواهد گرفت. سیم پیچ های اصلی در موتور های تک فاز در حالت پیش فرض U1 به Z1 از طریق یک سیم یا تیغه فلزی به هم متصل است و همچنین U2 به Z2 متصل است. برای تغییر جهت گردش الکتروموتور تک فاز، کافی است که جای سیم پیچ کمکی یعنی Z1 و Z2 را تغییر دهیم.

مدار ستاره مثلث چیست؟

مدار ستاره مثلث راه انداز موتور، یکی از روش ‌های مهم سربندی موتور های القایی است که اتصال ستاره و مثلث را در کاربرد هایی که موتور به گشتاور پایین در هنگام راه‌ اندازی نیاز دارد و یا توان موتور بیش از 10 اسب بخار باشد، مورد استفاده قرار می گیرد. مدار فرمان ستاره مثلث، در واقع روشی است که با کاهش گشتاور و جریان راه اندازی، راه اندازی موتور های القایی را به طور ایمن و کارآمدتری انجام می دهد. استفاده از مدار ستاره مثلث در راه‌ اندازی موتورهای القایی، مزایای متعددی مانند کاهش گشتاور و جریان راه‌ اندازی، حفاظت از موتور و شبکه برق، امکان استفاده در موتورهای با توان بالا و سادگی و مقرون به صرفه بودن را به همراه دارد. از این رو کاربرد این مدار در صنایع مختلفی مانند صنعت فولاد، سیمان، نساجی، مواد غذایی و ماشین ‌آلات صنعتی بسیار مناسب است.

نحوه عملکرد سربندی ستاره مثلث

راه اندازی موتورهای القایی در دنیای صنعت از اهمیت زیادی برخوردار است که یکی از رایج ترین روش ها برای راه اندازی موتورهای القایی، سربندی مدار ستاره مثلث است. سربندی مدار ستاره مثلث به این صورت است که در شروع راه اندازی موتور به مدت چند ثانیه با استفاده از روش ستاره به شبکه متصل شده و با توجه به باری که روی آن اعمال می شود، این عمل آن قدر ادامه پیدا می کند تا موتور به حداکثر توان خود برسد، پس از رسیدن موتور به 80 درصد سرعت در بار نامی، این سربندی به حالت مثلث تغییر وضعیت می دهد. عمل تبدیل وضعیت موتور از ستاره به مثلث توسط 3 عدد کنتاکتور و 1 عدد تایمر صورت می گیرد.

چرا باید از مدار ستاره مثلث استفاده کنیم ؟

در راه ‌اندازی موتور های القایی استفاده از مدار ستاره مثلث به چند دلیل مزیت دارد که در ادامه به شرح آن می پردازیم :

1. کاهش گشتاور و جریان راه‌ اندازی

در هنگام راه‌ اندازی موتور، جریان زیادی از آن عبور می کند که با اتصال موتور به صورت ستاره، جریان راه‌ اندازی را به طور قابل توجهی کاهش می ‌دهد. در نتیجه با کاهش جریان راه‌ اندازی، گشتاور راه‌ اندازی موتور نیز کاهش می یابد که استفاده از مدار ستاره مثلث، برای کاربرد هایی که موتور به گشتاور پایین در هنگام راه ‌اندازی نیاز دارد، مناسب می باشد.

2. حفاظت از موتور و شبکه برق

با کاهش گشتاور و جریان راه‌ اندازی، تنش‌ های مکانیکی و الکتریکی بر موتور در هنگام راه ‌اندازی کاهش می یابد که همین امر به افزایش عمر مفید موتور کمک می کند. مدار راه انداز ستاره مثلث با کاهش جریان راه‌ اندازی، راه‌ اندازی این موتورها را به صورت ایمن تری انجام می ‌دهد.

3. کاربرد در موتورهای با توان بالا

موتورهای با توان بالا در هنگام راه‌ اندازی، جریان بسیار زیادی می‌ کشند که می ‌تواند هم به شبکه برق و خود موتور آسیب برساند. از این رو استفاده از مدار ستاره مثلث برای موتورهای القایی با توان بیشتر از 10 اسب بخار یک امر لازم و ضروری به شمار می رود.

4. سادگی و مقرون به صرفه بودن

مدار ستاره مثلث با ساختار بسیار ساده ای که دارد، راه ‌اندازی موتورهای القایی با استفاده از این روش بسیار ساده و مقرون به صرفه می باشد.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

انواع مدار ستاره مثلث راه انداز موتور

مدار راه انداز ستاره مثلث، در راه اندازی موتورهای القایی با توجه به نوع طراحی و کاربردهایی که دارد، از رایج ترین مدارهای صنعت به شمار می رود. این مدار در انواع مختلفی طراحی شده که مهمترین مدارهای ستاره مثلث را می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1. مدار ستاره مثلث دستی

در مدار راه اندازه ستاره مثلث دستی، عمل قطع کنتاکتور ستاره و وصل کنتاکتور مثلث با استفاده از یک شستی ساده انجام می شود. طراحی مدار ستاره مثلث دستی، ساده‌ تر، ارزان ‌تر و قابل راه ‌اندازی توسط افراد با مهارت فنی کمتر می باشد.

2. مدار ستاره مثلث اتوماتیک

در مدار ستاره مثلث اتوماتیک، عمل قطع کنتاکتور ستاره و اتصال کنتاکتور مثلث از طریق یک تیغه بسته و یک تایمر صورت می گیرد. مدار ستاره مثلث اتوماتیک با استفاده از رله‌ های فرمان و تایمر، اتصالات موتور را به طور خودکار تغییر می ‌دهد و دقیق‌ تر و قابل اعتمادتر از مدار ستاره مثلث دستی می باشد.

کاربرد مدار ستاره مثلث موتور 3 فاز

مدار ستاره مثلث یکی از روش‌ های مهم در راه ‌اندازی موتورهای القایی سه فاز است که استفاده از آن در صنایع مختلف از جمله صنایع برق، الکترونیک و مکانیک کاربرد دارد. از جمله کاربرد های مدار ستاره مثلث را می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • موتورهای پمپ و فن: اتصال مدار ستاره مثلث برای موتور های پمپ و فن که راه اندازی آن به صورت لحظه ای می باشد و به گشتاور زیادی نیاز ندارد، مناسب است.
  • موتورهای با توان بالا: اتصال ستاره مثلث برای موتورهای با توان بالا بسیار پرکاربرد بوده که از جریان راه اندازی بالایی برخوردارند.
  • نوار نقاله: جلوگیری از ایجاد شوک ناگهانی به موتور در لحظه راه اندازی، اتصال ستاره مثلث بسیار مناسب می باشد.

اتصال ستاره مثلث موتور سه فاز

یکی از روش ‌های استاندارد برای کاهش جریان هجومی و گشتاور استارت در هنگام راه اندازی و کارکرد الکتروموتور های صنعتی، اتصال ستاره مثلث موتور سه فاز است. این روش به خصوص برای موتورهای با توان بالا کاربرد دارد. جریان برق مورد نیاز برای راه اندازی الکتروموتور ها و کارکرد تجهیزات صنعتی از نوع برق سه فاز می باشد. در اتصال راه انداز مدار ستاره، سیم پیچ های موتور به گونه ای به هم متصل شده اند که هر 3 سیم پیچ یک نقطه مشترک دارند.

 

اتصال ستاره مثلث، مدار راه انداز ستاره مثلث

 

در مدار راه انداز اتصال ستاره، ولتاژ خط بیشتر از ولتاژ فاز است و از ویژگی های آن را می توان به سرعت پایین، ولتاژ بالا و هزینه کم اشاره نمود. اما در اتصال راه انداز مدار مثلث، سیم پیچ های موتور به نحوی به هم متصل شده اند که هر سیم به دو سر مقابل دو سیم پیچ مجاور خود وصل شده است.

 

مدار راه انداز ستاره، اتصال ستاره موتور

 

در مدار راه انداز اتصال مثلث، ولتاژ های خط و فاز با هم برابرند و جریان های خط از جریان های فاز بیشتر می باشد. ولتاژ پایین و سرعت بالا از دیگر ویژگی های اتصال مثلث به شمار می رود. 

 

مدار راه انداز مثلث، اتصال مثلث موتور

 

راه اندازی موتور سه فاز با اتصال ستاره مثلث، دارای عملکردی ساده و ثابت است و نسبت به روش های کاهش ولتاژ از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه می باشد. از اتصال ستاره مثلث موتور سه فاز، به منظور کاهش جریان راه اندازی موتور و کاهش گشتاور راه اندازی به کار می رود. 

تفاوت اتصال ستاره و مثلث

در اتصال ستاره یک نقطه صفر (خنثی) وجود دارد در حالی که در اتصال مثلث اتصال صفر (خنثی) وجود ندارد. در اتصال ستاره جریان خط بیشتر از جریان فاز است اما در دراتصال مثلث جریان خط و فاز با هم برابر می باشد. مدار راه انداز اتصال ستاره، بیشتر در سیستم انتقال زمان و مدار راه انداز اتصال مثلث در صنایع و سیستم توزیع کاربرد دارد. از دیگر تفاوت اتصال ستاره و مثلث در این است که در اتصال ستاره جریان راه اندازی کمتر ولی در اتصال مثلث توان خروجی بیشتر است.

حتما بخوانید:  انواع رله الکترونیکی SSR

علت راه اندازی اتصال ستاره مثلث موتور سه فاز

یکی از دلایل استفاده از روش اتصال ستاره مثلث موتور سه فاز، می توان به کاهش جریان هجومی در حین راه اندازی الکتروموتور ها برشمرد. این کاهش جریان می تواند از خطرات ناشی در برابر جریان ‌های بالا جلوگیری کرده و از موتور و سیستم برق در برابر آسیب‌ های احتمالی محافظت نماید. با راه اندازی اتصال ستاره مثلث، می توانید از راه‌ اندازی مستقیم موتورهای بزرگ که باعث اختلال ولتاژ در شبکه برق می شود، جلوگیری نمایید. کاهش جریان هجومی و گشتاور استارت، سبب بهبود عملکرد و افزایش طول عمر موتور می گردد. و همین امر باعث می شود که روش راه اندازی اتصال ستاره مثلث به یکی از روش ‌های متداول و مؤثر برای راه ‌اندازی موتورهای القایی سه فاز تبدیل گردد.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

مدار قدرت ستاره مثلث

در مدار قدرت ستاره مثلث، برای راه ‌اندازی موتورهای القایی از کنتاکتور یا کلید مغناطیسی جهت اتوماتیک کردن تغییر اتصالات موتور از ستاره به مثلث استفاده شده است. در تصویر زیر مدار قدرت ستاره مثلث کنتاکتوری همراه با جزئیات بیشتری ترسیم شده تا شما آشنایی کافی با مدار قدرت ستاره مثلت را پیدا کنید. در این مدار، از فیوزهای ذوب شونده با تگ F1 جهت حفاظت فیدر در برابر اتصال کوتاه و از رله بی متال با تگ F2 جهت حفاظت موتور در برابر اضافه بار به کار رفته است. در مدار زیر K1 کنتاکتور ستاره، K2 کنتاکتور اصلی و K3 کنتاکتور مثلث می باشد. در نظر داشته باشید که فیوزها بر‌اساس جریان کامل الکتروموتور سایز می‌شوند ولی کنتاکتورها و بی متال می‌توانند مقادیر کمتری مانند 58 و 30 درصد جریان موتور را داشته باشند.

اجزای اصلی مدار قدرت ستاره مثلث شامل :

  • فیوزهای ذوب شونده با تگ F1: برای حفاظت فیدر در برابر اتصال کوتاه
  • بی‌ متال با تگ F2: برای حفاظت موتور در برابر اضافه بار
  • کنتاکتور K1: کنتاکتور ستاره
  • کنتاکتور K2: کنتاکتور اصلی
  • کنتاکتور K3: کنتاکتور مثلث

نحوه عملکرد مدار قدرت ستاره مثلث در هنگام راه‌ اندازی موتور یه این صورت است ، کنتاکتور K1 (ستاره) فعال می‌ شود. با فعال شدن K1 (کنتاکتور ستاره) اتصالات موتور به صورت ستاره برقرار شده و باعث کاهش جریان راه‌ اندازی و کاهش گشتاور الکتروموتور می شود. پس از سپری شدن زمان تأخیر تنظیم شده روی تایمر، کنتاکتور K1 (کنتاکتور ستاره) غیرفعال شده و کنتاکتور K3 (کنتاکتور مثلث) فعال می‌ گردد. با فعال شدن کنتاکتور مثلث K3، اتصالات موتور به صورت مثلث برقرار شده و گشتاور موتور افزایش می ‌یابد. در نهایت، موتور با سرعت نامی خود به کار خود ادامه می ‌دهد. مدار قدرت ستاره مثلث کنتاکتوری، روشی بسیار کارآمد و ایمن برای راه‌ اندازی موتور های القایی است که در بسیاری از کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

نکات مهمی که در مدار قدرت ستاره مثلث باید مورد توجه قرار بگیرد، شامل موارد ذیل است.

  • فیوزها باید بر اساس جریان کامل الکتروموتور سایز شوند.
  • کنتاکتورها و بی متال می‌توانند مقادیر کمتری مانند 58 و 30 درصد جریان موتور را داشته باشند.
  • جریان تنظیم شده در بی متال به موقعیت آن بستگی دارد.
  • در اغلب موارد بی متال زیر کنتاکتور اصلی بسته شده و 58 درصد جریان از آن عبور می‌کند.
  • در این شرایط باید بی متال روی 58 درصد جریان کامل موتور تنظیم شود.

از مزایای استفاده از مدار قدرت ستاره مثلث کنتاکتوری می توان به کاهش گشتاور و جریان راه ‌اندازی، حفاظت از موتور و شبکه برق، امکان استفاده در موتورهای با توان بالا و سادگی و مقرون به صرفه بودن آن اشاره نمود.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

مدار فرمان ستاره مثلث

همانطور که گفته شد، مدار راه انداز ستاره مثلث، می ‌تواند با کلیدهای دستی نیز انجام شود. در مدار ستاره مثلث دستی، معمولا از یک شستی برای سوئیچ کردن حالت ستاره به مثلث به کار می رود که در این به حضور اپراتور نیاز می باشد و توصیه می گردد تا مدار به صورت خودکار طراحی شود. مدار فرمان ستاره مثلث اتوماتیک در شکل های مختلفی طراحی شده اند و تمامی آنها مجهز به یک تایمر هستند. مدار فرمان ستاره مثلث، ترکیبی هوشمندانه از مدار فرمان ستاره مثلث و مدار فرمان چپگرد راستگرد است که در کاربردهای کنترلی پیچیده و سیستم‌ های اتوماسیون صنعتی به کار گرفته می ‌شود. این مدار با کنترل دقیق و هوشمندانه در جهت و سرعت چرخش موتور های القایی، نقش کلیدی در افزایش کارایی، راندمان و ایمنی فرآیند های صنعتی را ایفا می‌ کند.

در مدار ستاره مثلث اتوماتیک با تایمر، هدف کلی آن جا به جا کردن کنتاکتورهای ستاره و مثلث پس از گذشت زمان معینی می باشد. در تصویر زیر مدار ستاره مثلث اتوماتیک ترسیم شده است.

اجزاء اصلی مدار فرمان ستاره مثلث شامل مو ارد ذیل می باشد.

  • کنتاکتور ستاره (K1): وظیفه اتصال موتور به صورت ستاره در هنگام راه‌ اندازی را بر عهده دارد.
  • کنتاکتور اصلی (K2): وظیفه تأمین برق موتور را در هر دو حالت ستاره و مثلث بر عهده دارد.
  • کنتاکتور مثلث (K3): وظیفه اتصال موتور به صورت مثلث پس از راه ‌اندازی را بر عهده دارد.
  • رله فرمان: وظیفه کنترل و هماهنگی بین کنتاکتورها و تایمر را بر عهده دارد.
  • تایمر: وظیفه تنظیم زمان تأخیر بین اتصال ستاره و اتصال مثلث را بر عهده دارد.
  • فیوز: وظیفه محافظت از مدار در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه را بر عهده دارد.

عملکرد مدار فرمان ستاره مثلث به این صورت است که با فشار دادن کلید استارت توسط اپراتور، رله فرمان فعال شده و کنتاکتور ستاره (K1) را فعال می ‌کند. با فعال شدن کنتاکتور ستاره K1، راه اندازی موتور به صورت ستاره به شبکه برق متصل می‌ شود. با این کار، جریان راه ‌اندازی موتور به طور قابل توجهی کاهش می ‌یابد و موتور با سرعت کم شروع به کار می‌ کند. پس از گذشت زمان تأخیر تنظیم شده روی تایمر، رله فرمان، کنتاکتور ستاره (K1) را غیرفعال می ‌کند و کنتاکتور مثلث (K3) فعال می ‌گردد. با فعال شدن K3 (کنتاکتور مثلث)، موتور به صورت مثلث به شبکه برق متصل شده و گشتاور موتور به طور قابل توجهی افزایش می ‌یابد. با این روند، موتور با سرعت نامی خود به کار خود ادامه می ‌دهد.

نحوه عملکرد چپگرد راستگرد موتور تک فاز

اگر به خاطر داشته باشید از چپگرد راستگرد موتور سه فاز، برای تغییر جهت چرخش موتورهای سه فاز تنها کافی بود که جای دو فاز ورودی را تعویض کرده تا جهت چرخش موتور سه فاز تغییر نماید. اما در مورد راه اندازی چپگرد راستگرد موتور تکفاز این موضوع امکان پذیر نمی باشد، چرا که در موتور تک فاز ما تنها یک خط فاز و نول داریم و با جابه جایی آن هیچ اتفاقی درجهت چپ گرد راستگرد موتور تک فاز صورت نمی گیرد. بنابراین برای اینکه جهت گردش الکتروموتور تک فاز از حالت چپگرد به راستگرد تغییر کند، کافی است که جای سیم پیچ کمکی را عوض نماییم.

مدار فرمان چپ گرد راست گرد موتور تک فاز

برای تغییر جهت چرخش موتور تکفاز از چپ گرد به راست گرد و بالعکس، باید مدار فرمان مناسبی را برای آن طراحی کنید. بنابراین در این مدار از دو کنتاکتور استفاده می کنیم که یکی برای جهت چرخش به راست و دیگری برای جهت چرخش به چپ می باشد. برای تغییر جهت چرخش چپگرد راستگرد موتور تک فاز، تنها کافی است که جای ابتدا و انتهای سیم پیچ کمکی و اصلی را تغییر دهیم . برای مثال، اگر سر سیم پیچ کمکی Z2 را به u2 و سر سیم پیچ کمکی Z1 را به u1 وصل کنید، جهت چرخش موتور تکفاز به راست و یا چپ تغییر پیدا می کند. در مدار فرمان چپگرد راستگرد موتور تک فاز، با زدن شستی S1، بوبین کنتاکتور K1 تحریک شده و کنتاکت های قدرت کنتاکتور K1 بسته می ‌شود و با زدن شستی S2، بوبین کنتاکتور K2 تحریک شده و کنتاکتورهای کنتاکتور K2 بسته می شود.

مدار قدرت چپگرد راستگرد موتور تک فاز

برای طراحی مدار قدرت چپگرد و راستگرد موتور تک فاز، از دو کنتاکتور استفاده می کنیم که یکی برای چرخش موتور به سمت راست و دیگری برای چرخش موتور به سمت چپ می باشد. در این مدار، یک فاز و نول به سیم پیچ اصلی و کمکی موتور متصل می‌شوند که با تعویض جای سیم پیچ کمکی، جهت چرخش موتور تغییر می‌ کند. مراحل طراحی مدار قدرت چپ گرد راست گرد موتور تکفاز به این صورت است :

1. اتصال کنتاکتور اول (K1) برای تغییر جهت چرخش راست :

  • فاز به U1 و Z1
  • نول به U2 و Z2

2. اتصال کنتاکتور دوم (K2) برای تغییر جهت چرخش چپ:

  • فاز به U1 و Z2
  • نول به U2 و Z1

با استفاده از دو کنتاکتور به سادگی توانستیم بدون دخالت دست سربندی موتور تک فاز را تغییر دهیم و جای سیم پیچ کمکی را تعویض نماییم. لازم به ذکر است که برای چپگرد و راستگرد کردن موتور تکفاز، حتما این نکته را دقت کنید، در صورتی که موتور دارای کلید گریز از مرکز باشد، قبل از تغییر جهت چرخش، یک تاخیر زمانی ایجاد کنید تا کلید بسته شود. این تاخیر می‌تواند به صورت دستی یا توسط تایمر کنترل گردد.

حتما بخوانید:  رله در تابلو برق صنعتی

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

مدار فرمان چپ گرد راست گرد با تایمر

برای طراحی مدار فرمان چپگرد راستگرد با تایمر، می ‌توانید با استفاده از تایمرهای صنعتی، جهت چرخش موتور را به صورت خودکار و با تاخیر زمانی تغییر دهید. تایمر چپگرد راستگرد، یک تجهیز فرمان دهنده در مدار فرمان و قدرت است که وظیفه اش کنترل مدار در یک مدت زمان معین و مشخص می باشد. در این مدار به سادگی می توانید با استفاده از دو کنتاکتور و یک تایمر طراحی مدار چپگرد راستگرد خود را طراحی نمایید. طراحی مدار فرمان چپ گرد راست گرد با تایمر شامل مراحلی زیر است :

1. اتصال کنتاکتور اول (K1) برای تغییر چرخش موتور به راست :

  • فاز به U1 و Z1
  • نول به U2 و Z2

2. اتصال کنتاکتور دوم (K2) برای تغییر چرخش موتور به چپ :

  • فاز به U1 و Z2
  • نول به U2 و Z1

3. اتصال تایمر:

با تنظیم تایمر، پس از مدت زمان مشخصی، کنتاکتور K1 را قطع و کنتاکتور K2 را وصل می کند و بالعکس. در ضمن قبل از تغییر جهت چرخش، تایمر باید به گونه‌ ای تنظیم شود که یک تاخیر زمانی ایجاد کند تا موتور به طور کامل متوقف گردد.

مدار چپگرد راستگرد سریع

برای طراحی مدار چپ گرد راست گرد سریع، با استفاده از دو کنتاکتور می توانید چرخش به راست و یا چرخش به چپ را انجام دهید. در این مدار چپ گرد راست گرد، تغییر جهت چرخش موتور بدون قطعی جریان و به صورت سریع و یدون توقف کامل شفت عوض می شود. استفاده از مدار چپگرد راستگرد، معمولا در مواردی که تغییر سریع جهت چرخش موتور نیاز داریم، به کار می رود.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

SSR چپ گرد راست گرد

SSR چپ گرد راست گرد، جهت کنترل موتورهای القایی سه فاز طراحی شده و به شما این امکان را می دهد که جهت چرخش موتور از چپ به راست و یا بالعکس تغییر نماید. برای این کار تنها کافی است که جای دو فاز از سه فاز را عوض کنید تا موتور در جهت مخالف بچرخد.

عملکرد رله چپگرد و راستگرد

رله چپگرد و راستگرد برای تغییر جهت گردش موتورهای القایی سه فاز استفاده می ‌شود. این رله ها با تغییر جای دو فاز از سه فاز، جهت گردش موتور را تغییر می‌ دهند. نحوه عملکرد رله چپگرد و راستگرد به این صورت است که با فعال شدن رله چپ گرد، دو فاز از سه فاز به گونه‌ ای تغییر می ‌کند که موتور در جهت چپگرد (پادساعتگرد) بچرخد. با فعال شدن رله راستگرد، دو فاز به حالت اولیه باز می ‌گردد و موتور در جهت راستگرد (ساعتگرد) می ‌چرخد. این رله ها می توانند به صورت دستی با استفاده از شستی‌ ها یا به صورت خودکار با استفاده از تایمرها و کنترلرهای برنامه‌ پذیر (PLC) کنترل شوند. رله ‌ها معمولاً با ترکیب فیوزها و محافظ‌ های حرارتی می توانند از موتور در برابر جریان ‌های اضافی و حرارت زیاد محافظت نمایند.

کاربرد رله چپگرد و راستگرد

  • بالابر: در بالابرها از رله چپ گرد و راست گرد برای کنترل جهت حرکت کابین و بالا و پایین بردن بار استفاده می ‌شود.
  • درب‌ های اتوماتیک: از رله چپگرد و راستگرد برای کنترل جهت باز و بسته شدن درب‌ ها به کار می رود.
  • نوار نقاله: در نوار نقاله‌ها از رله چپگرد و راستگرد برای کنترل جهت حرکت نوار و انتقال مواد در جهات مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.
  • اسباب ‌بازی‌ ها: در اسباب‌ بازی‌ های کنترلی از رله چپگرد و راستگرد برای کنترل حرکت اسباب ‌بازی استفاده می ‌شود.
  • ماشین‌ های ابزار: در ماشین‌های ابزار از رله چپگرد و راستگرد برای کنترل جهت حرکت ابزار و ماشین ‌کاری قطعات استفاده می‌شود.

تفاوت و تشابه رله چپ گرد و راست گرد

رله چپ گرد و راست گرد هر دو در کنترل جهت حرکت الکتروموتور ها در سیستم‌ های الکتریکی کاربرد دارد. با وجود عملکرد مشابه، تفاوت‌ هایی در نحوه عملکرد چپگرد و راستگرد و کاربرد آنها وجود دارد که در ادامه به بررسی آنها می پردازیم :

شباهت ‌های چپگرد و راستگرد :

  • عملکرد: هر دو رله چپ گرد و راست گرد با ارسال فرمان‌ های الکتریکی به الکتروموتور، جهت حرکت آن ها را کنترل می‌ کند.
  • مکانیزم : هردو از سیم پیچ و میدان مغناطیسی برای حرکت دادن محور داخلی رله و تغییر مسیر جریان برق در مدار الکتروموتور استفاده می ‌کنند.
  • کاربرد: هر دو در صنایع مختلف مانند نوار نقاله، بالابر، درب ‌های اتوماتیک، ماشین‌های ابزار و اسباب ‌بازی‌ها برای کنترل جهت حرکت کاربرد دارند.

تفاوت ‌های چپگرد و راستگرد :

  • جهت حرکت: رله راست گرد موتور را به سمت راست و رله چپ گرد موتور را به سمت چپ می‌ چرخاند.
  • علامت ‌گذاری : رله راست گرد با فلش یا علامت CW (مخفف Clockwise) و رله چپ گرد معمولا با فلش یا علامت C (مخفف Counterclockwise) مشخص می ‌شود.
  • کاربرد های خاص : در برخی موارد از رله‌ چپگرد و راستگرد به طور همزمان برای چرخش موتور در جهات مختلف استفاده می ‌شود.
  • قیمت: به طور کلی، قیمت رله چپ گرد و راست گرد مشابه هم است.

 

خواهشمند است برای استعلام قیمت رله سلدوک Celduc و جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش راد الکتریک تماس حاصل فرمایید.

  تلفن تماس : 02136614690        موبایل :  09123118834    

 

مدار فرمان چپگرد راستگرد با میکروسوئیچ چه کاربردی دارد؟

در صنعت، مدار فرمان چپگرد راستگرد با میکرو سوئیچ کاربردهای متعددی دارد. این مدار به شما این امکان را می دهد تا به صورت خودکار بتوانید جهت چرخش موتور را تغییر دهید. برخی از کاربردهای این مدار عبارتند از:

  • دستگاه‌های برش و دریل ‌های صنعتی: برای تغییر جهت چرخش تیغه یا مته.
  • بالابرها و جرثقیل‌ ها: برای تغییر جهت حرکت بالا و پایین.
  • نوار نقاله‌ ها: برای تغییر جهت حرکت مواد.
  • آسانسورها: برای تغییر جهت حرکت کابین.

این مدار فرمان چپگرد راستگرد با استفاده از دو کنتاکتور و میکروسوئیچ ‌ها کار می ‌کند. در واقع میکرو سوئیچ‌ ها یه عنوان محدود کننده های مکانیکی عمل می ‌کنند که با رسیدن به نقاط انتهایی، جهت چرخش موتور را تغییر می‌ دهند.

کلام آخر

در این مقاله سعی کردیم تا شما را با مدار چپگرد راستگرد همچون مدار چپگرد راستگرد تکفاز، مدار چپ گرد راست گرد سه فاز، تایمردار، سریع و لحظه ای، دائمی ، ستاره مثلث و … آشنا کنیم. طراحی مدار فرمان و قدرت چپگرد راستگرد یک امری تخصصی بوده که نیازمند یادگیری مهارت ها و آموزش برق صنعتی می باشد. یکی از پر کاربرد ترین مدارها در برق صنعتی، مدار ستاره مثلث است که در راه اندازی موتورهای القایی سه فاز کاربرد دارد. این مدار در انواع مختلفی طراحی شده و با توجه به روش طراحی آن کاربرد های مختلفی دارد. در صورتی که با روش مدار ستاره مثلث چپگرد راستگرد، اقدام به راه اندازی موتور می کنید، لازم است نکات مهم راه اندازی آن را بدانید تا به شکل استاندارد راه اندازی موتور القایی را انجام دهید.

شرکت بازرگانی راد الکتریک یکی از بهترین نمایندگی رله چپگرد راستگرد سلدوک Celduc فرانسه و رله چپ گرد راست گرد گانتر آلمان Gunther در ایران اسیت که به صورت انحصاری تمامی محصولات Celduc را با کیفیت عالی همراه با قیمت مناسب در اختیار شما قرار می دهد. شما می توانید جهت استعلام قیمت رله الکترونیکی SSR سلدوک و سایر برند های معتیر اروپایی و آسیایی با کارشناسان مجرب ما در بخش فروش تماس حاصل فرمایید. همکاران ما همواره آماده پاسخگویی به تمامی سوالات شما دوستان عزیز هستند.

 

مدار چپ ‌گرد راست ‌گرد، مداری است که برای تغییر جهت چرخش موتورهای الکتریکی استفاده می ‌شود. این مدار به شما این امکان را می ‌دهد تا جهت چرخش موتور را از چپ به راست یا بالعکس تغییر دهید. این مدار چپگرد راستگرد در صنایع مختلفی مانند بالابرها، جرثقیل ‌ها، دریل‌ های صنعتی، دستگاه‌ های برش، میکسرها و آسانسورها کاربرد دارند.

در طراحی مدار راه انداز ستاره مثلث، حداقل به سه کنتاکتور و یک تایمر نیاز است که شامل یک کنتاکتور اصلی برای قطع و وصل مدار و دو کنتاکتور برای تبدیل مدار ستاره به مثلث می باشد. تایمر به شما این امکان را می‌ دهد تا موتور را ابتدا در حالت ستاره (با جریان کمتر) و سپس در حالت مثلث (با جریان کامل) راه‌ اندازی نمایید.

راه‌ اندازی موتور سه فاز با مدار ستاره مثلث، روشی بسیار کارآمد برای کاهش گشتاور و جریان راه‌ اندازی موتور های الکتریکی است. از اجزای مدار ستاره مثلث را می توان به کنتاکتور ستاره، کنتاکتور مثلث، کنتاکتور اصلی، تایمر، فیوزها و محافظ‌ ها، ترمینال‌ ها و سیم‌ ها اشاره نمود.

استفاده از مدار ستاره مثلث در راه‌ اندازی موتورهای القایی، مزایای متعددی مانند کاهش گشتاور و جریان راه‌اندازی، حفاظت از موتور و شبکه برق، امکان استفاده در موتورهای با توان بالا، سادگی و مقرون به صرفه بودن به همراه دارد.

موتورهای تک فاز دارای دو سیم پیچ است که یکی سیم پیچ اصلی و دیگیری سیم پیچ کمکی می باشد. برای تغییر دور موتور تک فاز تنها کافی است که جای سیم پیچ کمکی یعنی z1 و z2 را تغییر دهیم.

چپگرد و راستگرد، از جمله اجزاء پرکاربرد در سیستم ‌های کنترلی هستند که وظیفه‌ حیاتی در تغییر جهت حرکت موتورهای الکتریکی ایفا می ‌کنند. این نوع رله‌ ها با ارسال فرمان‌ های الکتریکی به موتور، جهت چرخش چپگرد و یا راستگرد را کنترل می‌ کنند و در کاربرد های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 − هشت =